İhracatçılara Yeşil Pasaport Uygulaması

Ömer Lütfi ÖZENÇ
E. Vergi Dairesi Müdürü
Bağımsız Denetçi

23 Mart 2017 tarihi itibariyle Bakanlar Kurulu’nun onayladığı karar ile ihracatçılar da yeşil pasaport alma hakkı kazandı. Bu hakkı kazanan ihracatçılar, yeni uygulama sayesinde yurtdışına giriş çıkışlarda vize sıkıntısı yaşamaksızın uluslararası ticaret yapmaya devam edebilmektedirler. Bilindiği üzere, yeşil pasaportu olanlar dünyanın birçok ülkesine vize almaya gerek olmaksızın giriş çıkış yapabilmektedirler.

Genel Olarak Yeşil Pasaport Uygulaması

Hususi Damgalı Pasaportların (Yeşil Pasaport) kimlere verileceği 5682 sayılı pasaport kanunun 14/A maddesinde belirlenmiştir.

Buna göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına verilmektedir. Bu kişilere, diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerden başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir.

Diğer taraftan; Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 7. maddesinde “Hususi pasaport alacaklarda en az lise veya dengi okul mezunu olma şartı aranır” hükmü de yer almaktadır. Buna göre, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14/A maddesi ile Pasaport Kanunu’nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 7. Maddesinde belirtilen şartların tamamını taşıyanların hususi damgalı pasaport alması mümkün bulunmaktadır.

Bazı Suçları İşleyenlere Yeşil Pasaport Verilemiyor!

2016 yılında kabul edilen 6728 sayılı kanunun 14.maddesinde yer alan düzenlemeyle 5682 sayılı Pasaport Kanununun 14. maddesinin (A) bendine bazı suçlardan hüküm giyenlerin bu uygulamadan yararlanmasını engelleyecek şu hüküm eklendi. “Yıllık ortalama ihracat değerlerine göre yapılan sınıflandırmada; son üç yılda yıllık ortalama ihracat tutarı Bakanlar Kurulunun belirleyeceği değerin üzerinde olan firma yetkililerine, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile; Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamaları kaydıyla, Bakanlar Kurulunca belirlenen esaslara göre iki yıl süreyle hususi damgalı pasaport verilebilir.”

Yeşil Pasaport Alabilecek İhracatçılar:

23 Mart 2017 tarih ve 30016 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2017/9962 sayılı ihracatçılara hususi damgalı pasaport verilmesine ilişkin esaslar hakkında bakanlar kurulu kararı ile ihracat yapan firma yetkililerine hususi damgalı pasaport verilmesine ilişkin esaslar belirlendi.

Buna göre;

Son üç takvim yılı itibarıyla, yıllık ortalama ihracat tutarı,

  • 1 milyon ABD Doları ile 10 milyon ABD Dolan arasında olan firmaların 1 (bir)

  • 10 milyon ABD Doları üzeri ile 25 milyon ABD Dolan arasında olan firmaların 2 (iki)

  • 25 milyon ABD Doları üzeri ile 50 milyon ABD Dolan arasında olan firmaların 3 (üç)

  • 50 milyon ABD Doları üzeri ile 100 milyon ABD Dolan arasında olan firmaların 4 (dört)

  • 100 milyon ABD Doları üzerinde olan firmaların 5 (beş) yetkilisine

Talep edilmesi ve şartları uygun olması halinde 2 yıl süreyle geçerli olacak hususi damgalı pasaport verilecektir.

Her yılın 15 Şubat tarihine kadar Ekonomi Bakanlığınca; resmi dış ticaret istatistikleri esas alınarak belirlenecek tutarda mal ihracatı yapan ve hususi damgalı pasaport talebinde bulunabilecek firmalar, Ekonomi Bakanlığı bölge müdürlükleri ile ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerine bildirecektir. Hususi damgalı pasaport başvurusu İçişleri Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığınca ortak belirlenen talep formu aracılığıyla yapılmaktadır.

Yapılan düzenleme ile sektör ayrımı yapılmaksızın ihracat yapan firmaların sahipleri, ortakları veya çalışanları hususi damgalı pasaport alabilmektedirler. Firmanın sahip veya ortaklarının bir tüzel kişilik olması durumunda bu tüzel kişiliğin sahipleri, ortakları veya çalışanları da aynı şekilde hususi damgalı pasaport alabilmektedirler.

Ancak, bu yeni uygulama ihracatçıların eş ve çocuklarını kapsamamaktadır. Hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) verilmesine ilişkin öteden beri uygulanmakta olan mevzuata göre eş ve çocuklara da hak sahibine verilen hakların tanınıyor olması ve fakat ihracatçıların eş ve çocuklarına ise diğerlerinden ayrıştırarak yeşil pasaport verilmemesi bu uygulamanın eksikliği olarak görülmektedir.

Müracaat nasıl yapılacak?

Belirtilen tutarda ihracat hacmine sahip olan firmaların yetkililerinin, hususi damgalı pasaport alabilmek için İçişleri Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığınca müştereken hazırlanan talep formunu doldurarak, firmanın üyesi olduğu ihracatçı birliğine müracaat etmeleri gerekmektedir.

Müracaat sahibi tarafından eksiksiz olarak doldurulup imzalanarak firmanın üyesi olduğu ihracatçı birliğine  ibraz edilen  talep formundaki tüm bilgilerin, tam ve doğru olduğuna ilişkin kontroller yapılarak, bölge müdürlüğünce onaylanmasından sonra gerekli diğer belgelerle birlikte hususi damgalı pasaport müracaatının, İl Emniyet Müdürlüğüne bizzat yapılması gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir